ΕΡΕΥΝΑ ΤΟΥ ΑΠΘ ΑΝΑΔΥΚΝΥΕΙ ΟΤΙ ΤΑ ΙΑΤΡΙΚΑ ΛΑΘΗ ΕΙΝΑΙ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑ ΠΟΛΛΩΝ ΠΑΡΑΓΟΝΤΩΝ

Δημοσιεύθηκε: Πέμπτη 22 Δεκ 2016 - 11:50

Τελευταία Ενημέρωση: 11:50

ΦΩΤΟ: SOOC/ΑΡΧΕΙΟΥ

ΦΩΤΟ: SOOC/ΑΡΧΕΙΟΥ

Το ιατρικό λάθος είναι αποτέλεσμα πολλών παραγόντων και ως τέτοιο πρέπει να αποδίδεται στο σύστημα και όχι στο άτομο, είναι το συμπέρασμα που προκύπτει από το ευρωπαϊκό ερευνητικό πρόγραμμα, με τίτλο «Organisational Culture and Patient Safety» που ξεκίνησε το 2009, με τη συμμετοχή 9 ευρωπαϊκών χωρών. Συντονίστρια και Επιστημονικά Υπεύθυνη του έργου είναι η Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ κα. Εύχαρις Παναγοπούλου.

 

Στο τμήμα της έρευνας που αφορούσε στον ελληνικό χώρο, μελετήθηκαν συστηματικά οι παράγοντες πρόκλησης ιατρικών λαθών σε τρεις ειδικότητες, τη Χειρουργική, την Παιδιατρική και την Παθολογική. Στην έρευνα συμμετείχαν 325 ειδικοί ιατροί, εργαζόμενοι στα νοσοκομεία της Ελλάδας. Μελετήθηκαν ατομικοί (ηλικία, φύλο, προϋπηρεσία), δομικοί (ώρες εργασίας, αναλογία περιστατικών/προσωπικού, παρουσία συστήματος καταγραφής του λάθους) και οργανωσιακοί παράγοντες. Οι τελευταίοι αναφέρονται στην οργανωσιακή κουλτούρα, δηλαδή, στον τρόπο με τον οποίο είναι οργανωμένη και λειτουργεί μία κλινική, στους τυπικούς αλλά κυρίως στους άτυπους κανόνες συνεργασίας.

 

Τα αποτελέσματα έδειξαν, αρχικά, ότι σε κανένα από τα συμμετέχοντα Νοσοκομεία δεν υπήρχε επίσημο σύστημα καταγραφής λάθους.

 

Σε σχέση με τη συχνότητα παρατήρησης ιατρικού λάθους, το 47%-51% των ερωτηθέντων ανέφεραν ότι έκαναν τουλάχιστον ένα λάθος τον τελευταίο μήνα, ενώ 4%-5% ανέφεραν ότι τα λάθη ήταν περισσότερα από τέσσερα. Επίσης, και στις τρεις ειδικότητες τα ιατρικά λάθη ήταν αποτέλεσμα τριών παραγόντων:Πρωτίστως και με μεγάλη διαφορά στη βαρύτητα, τα λάθη ήταν αποτέλεσμα κακής ή ελλιπούς ομαδικής συνεργασίας (teamwork). Δευτερεύουσας σημασίας τα λάθη σχετιζόταν με το φύλο, με τις γυναίκες να κάνουν λιγότερα λάθη, και την εμπειρία, με τους περισσότερο έμπειρους ιατρούς να κάνουν περισσότερα λάθη.

 

Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι σε μια εποχή που η ιατρική πράξη γίνεται όλο και πιο πολυπαραγοντικη είναι όχι μόνο αντιεπιστημονικο αλλά και παράλογο να αναζητούνται ευθύνες μόνο σε ένα άτομο. «Ακόμη και στις περιπτώσεις που υπάρχει δόλος, υποχρέωση ενός συστήματος είναι να έχει μηχανισμούς καταγραφής, και πρωτόκολλα πολλαπλών ελέγχων, κάτι που απουσιάζει από την Ελληνική πραγματικότητα» αναφέρει η Συντονίστρια και Επιστημονικά Υπεύθυνη του έργου, Επίκουρη Καθηγήτρια του Τμήματος Ιατρικής του ΑΠΘ κα. Εύχαρις Παναγοπούλου.

 

Αξίζει να σημειωθεί ότι κάθε χρόνο στις χώρες του δυτικού κόσμου, πεθαίνουν 98,000 άνθρωποι από ιατρικά λάθη (Institute of Medicine, 1999). Τα τελευταία είκοσι χρόνια, με αφορμή αρχικά τον θάνατο της 12μηνης Josie King, το 2001, στην Βοστώνη των ΗΠΑ και την αυτοκτονία της νοσηλεύτριας Kimberly Hiatt, τον Σεπτέμβριο του 2014, στο Seattle των ΗΠΑ, στο επιστημονικό πεδίο των ανθρώπινων παραγόντων στην ιατρική πράξη (Ηuman Factors in Medicine) υπάρχει πληθώρα ερευνών για την πρόληψη και αποφυγή του ιατρικού λάθους.